Мацеевічы. Капліца Іллі Прарока.

Мацеевіцкая царква з'яўляецца капліцай, бо яна невялікая па памерах- 45м2 і не мае асобнага памяшкання для алтара. Яна складаецца з двух частак- асноўнай храмавой часткі і бабінца. Гэтыя памяшканні выцягнуты з поўдня на поўнач, а не так, як звычайна, - з захаду на усход. Над бабінцам захавалася двух'ярусная званіца, з 4-хскатным дахам. Званіца і крыж над ёю захаваліся. Сама капліца драўляная, зруб зроблены ў "рускі вугал", сцены асноўнай часткі атынкаваныя знутры і звонку, а бабінец ашаляваны гарызантальна. Вышэй вокнаў будынак акаймоўвае разны падзор. Вокны прамавугольнай формы, з узорчатымі ліштвамі. Іх тры (з усходу два і адно з захаду). Захаваліся ўваходныя двухстворчатыя дзьверы. Дах крыты гонтай, двухскатны. Уваход быў праз ганак, які амаль не захаваўся. Цяпер дах, столь і падлога асноўнай часткі разбураны, а ў бабінцы часткова захаваліся.

Захаваліся элементы царскай брамы з салярнымі знакамі, перагародкі іканастаса, крыж з чырвонага дрэва з завязанымі на ім бялюткімі ручнікамі. Ён стаіць у бабінцы, дзе яшчэ ёсць дах. Капліца стаіць на каменным падмурку.

Мацеевіцкая царква была прыпісана да прыхадской Блужскай царквы. Напэўна, стваралася яна адначасова з Блужскай. Адзін святар служыў у Блужскай прыхадской і Мацеевіцкай прыпісной. Дакладную дату стварэння Мацеевіцкай капліцы памяць мясцовых жыхароў не захавала. У кнізе "Описание церквей и приходов Минской епархии", 1879г., падрабязна апісваецца Блужская царква Прачысценская. Аб Мацеевіцкай царкве гаворыцца наступнае "В деревне Матеевичи находится церковь - приписная, очень ветхая."

Раз у 1879г. Мацеевіцкая царква была вельмі старая, то відаць у той час - 80-ыя гады 19ст. пабудавалі новую прыпісную царкву і асвяцілі яе 2 жніўня- у гонар святога Іллі Прарока. Усе нашы апытаныя мацееўцы гаварылі, што царква яшчэ ў 30-50ыя г. 20 ст была вельмі прыгожая,"крэпкая", значыць, гэта ўжо была новая царква, а не тая, якую апісвалі ў 1879г. як "вельмі ветхую".

2 жніўня, на Іллю, у Мацеевічы штогод прыязджаў святар з Блужы. І ў гэты дзень праходзіла царкоўнае свята: асвячалі зёлкі, ягады, грыбы. Акрамя таго, святар прыязджаў і у іншыя дні, па запрашэнню - хрысціў дзетак, вянчаў маладых, адпяваў нябожчыкаў. Са святаром прыязджалі пеўчыя, вельмі прыгожа спявалі.

Знамянальнай падзеяй, безумоўна, можна лічыць сам факт будаўніцтва Мацеевіцкай капліцы. Як мы ўжо згадвалі, гэта адбылося ў 80-ыя гады 19ст. Тады уладальнікам Мацеевіч быў памешчык Юліян Хрызастомаў Булгак. У 1859г. ён купіў зямлю ў Мацеевічах і Каменцы, у 1875г. яму ўжо належылі 1093 дзесяціны зямлі ў Мацеевічах, Блужы, Угодзіна, Каменцы. Мы мяркуем, што гэты чалавек фундаваў грошы на будаўніцтва Мацеевіцкай капліцы. Недалёка ад царквы быў сямейны склеп - пахавальня сям'і Булгакаў. У Мацеевічах захавалася памяць пра пані Булгачыху -"Што яна была добрая, добра плаціла за працу, добра гаспадарыла". Пры маёнтку быў бровар - спіртзавод, цудоўны сад на 90 дрэў, некалькі смалакурняў. Канечне, Булгак быў зацікаўлены, каб у Мацеевічах была абноўлена царква. У савецкія часы склеп Булгакаў быў разрабаваны, а над іх прахам здзекваліся камуністы і камсамольцы. Улада гэта заахвочвала. Зараз на месцы склепа яма, закіданая смеццем.

Мацеевіцкая капліца Іллі Прарока - помнік гісторыі і мастацтва. Ён сваім існаваннем рассказвае пра нашых продкаў - якія яны былі, як яны умелі будаваць, упрыгожваць будынкі. Нашы продкі былі выдатнымі майстрамі.

уверх